Instagram @swiatprawniczek

Zapraszamy wszystkich na nasz wspólny kancelaryjny profil na instagramie https://www.instagram.com/swiatprawniczek/?hl=pl

Zapewniamy, że będzie ciekawie.

Gabriela Kamińska - prawnik, prawnik kanonista
Magdalena Matyasik - Feluś radca prawny

Ślub z muzułmaninem a stwierdzenie nieważności małżeństwa

 W dzisiejszym kosmopolitycznym świecie przy nieograniczonej możliwości do podróżowania często zdarza się tak, że osoba wyznania katolickiego spotyka osobę innego wyznania i postanawia zawrzeć z nią związek małżeński. Wszystko byłoby pięknie gdyby nie fakt, że czasem takie związki ze względu na różnice kulturowe i wyznaniowe szybko się rozpadają. Dochodzi do orzeczenia rozwodu w Sądzie i pojawia się pytanie co dalej? W świetle prawa kanonicznego takie małżeństwo pomimo wyroku rozwodowego wciąż jest ważne.

Pojawia się zatem pytanie czy istnieje możliwość stwierdzenia nieważności małżeństwa zawartego z muzułmaninem?

Bardzo pomocnym w odpowiedzi na to pytanie może być wyrok Sądu Metropolitalnego w Katowicach (zob. „Wyrok Sądu Metropolitalnego w Katowicach  z 12.03.1999 r. z tytułu podstępnego wprowadzenia w błąd („małżeństwo muzułmanina)”, Ius Matrimoniale).

Stan faktyczny w sprawie przedstawiał się w sposób następujący. Polka i Tunezyjczyk poznali się Londynie. Zwarli małżeństwo w Polsce po 7 miesiącach znajomości. Przed ślubem Polka uzyskała od muzułmanina zapewnienie, że nie będzie sprawiał problemów w wychowaniu potomstwa w wierze katolickiej. Niestety po ślubie zaczęły się problemy. Małżonek sprzeciwiał się ochrzczeniu ich wspólnego dziecka oraz był przeciwny aby matka wraz z dzieckiem uczestniczyli w praktykach religijnych. Oświadczył ponadto, że nie zamierza dotrzymać złożonego przed ślubem zapewnienia dotyczącego wychowania potomstwa w wierze katolickiej, ponieważ w jego religii to ojciec decyduje o przynależności religijnej dzieci. Wobec narastających konfliktów na tle kulturowym i religijnym doszło do rozwodu stron.

Złożono również skargę o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Sąd Metropolitalny w Katowicach jako podstawę prawną do wyroku w przedmiotowej sprawie wskazał kan. 1098 KPK:

kto zawiera małżeństwo, zwiedzony podstępem, dokonanym dla uzyskania zgody małżeńskiej, a dotyczącym jakiegoś przymiotu drugiej strony, który ze swej natury może poważnie zakłócić wspólnotę życia małżeńskiego, zawiera je nieważnie.

Jak podkreślił Sąd Metropolitalny w wyroku muzułmanin nie miał prawa złożyć ważnie takiego oświadczenia, ponieważ posiadał on przekonanie, że jest osobą decydującą w sprawie przyznależności religijnej ich dziecka. Fakt ten został przed małżonką zatajony co jest równoznaczne z podstępem dla uzyskania zgody małżeńskiej.

Na koniec warto podkreślić, że istnieje również możliwość orzeczenia stwierdzenia nieważności takiego małżeństwa wykorzystując inne podstawy prawne np. kan. 1095 nr 3.

W przypadku pytań i wątpliwości zapraszam do wpisywania w komentarzach, na wszystkie  bardzo chętnie odpowiem.

Adwokat kościelny - a kto to taki?

Kim jest adwokat kościelny?

Osobą, która reprezentuje strony w procesie stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Kto może zostać adwokatem kościelnym?

Adwokatem może zostać prawnik posiadający doktorat lub magistra prawa kanonicznego. Ponadto musi być katolikiem o nieposzlakowanej sławie i zostać zatwierdzony do sprawy.

Czy warto skorzystać z pomocy adwokata kościelnego?

Oczywiście, że tak. Taka osoba posiadająca niezbędną wiedzę przeprowadzi nas przez gąszcz przepisów w prawnych zarówno materialnych (pomoże określić właściwą podstawę prawną do procesu) oraz proceduralnych (procesowych). Wybierając adwokata kościelnego warto zwrócić uwagę na to, czy osoba posiada pełne uprawnienia merytoryczne do wykonywania zawodu prawnika kanonisty.

Coś się kończy, coś zaczyna

Ale to już było ... to słowa popularnej i lubianej piosenki. Dziś kończy się pewien etap na mojej zawodowej drodze. Dziękuję wszystkim, którzy mnie wspierali i wierzyli nawet wtedy, kiedy ja miałam chwile zwątpienia. Dziękuję tym, którzy byli przy mnie zawsze kiedy ich potrzebowałam, i tym którzy byli tylko czasami. Za wszystkie wypite kawy, przegadane pomysły, uśmiechy i słowa otuchy.

To ważne doświadczenie w moim życiu, które zostanie ze mną na zawsze. Choć łezka zakręciła się dziś w oku na myśl o tym co było, bo przecież to tyle wartościowych i pięknych chwil … to czas iść dalej. Przede mną nowe wyzwania i wartościowe pomysły, które warto zrealizować. Nadchodzi również czas na chwilę zasłużonego odpoczynku i wyciszenia.

Coś się kończy, coś zaczyna.

 Życzę wszystkim pięknego weekendu.

Do miłego zobaczenia

W świecie dobrych rad

Słuchając muzyki jednego z moich ulubionych kompozytorów genialnego Ennio Morricone przyszła mi na myśl refleksja, którą chciałam się z wami podzielić.

Żyjemy w świecie w którym, jesteśmy zarzucani koszem dobrych rad począwszy od tego jak prowadzić biznes, a skończywszy na tym komu warto poświęcać swój prywatny czas. Wszyscy oczekują od nas osiągania sukcesów, bycia wiecznie dyspozycyjnym i zadowolonym z życia.

W dzisiejszym świecie nie mamy prawa mieć gorszego czasu. Zawsze należy być skupionym i chętnym do działania.

Przecież jesteś taka młoda, zdolna, wykształcona i masz w sobie taki potencjał. Całe życie przed Tobą, czym się martwisz. Te i inne złote rady słyszałam w swoim życiu bardzo często. Warto zaznaczyć, że one zamiast motywować przygnębiają.

W świecie dobrych rad ludzie zapominają o tym, że najważniejsze jest to, żeby czuć się szczęśliwym i spełnionym. Zwyczajnie zapytać kogoś czy czujesz się szczęśliwa zawodowo i prywatnie? Jesteś szczęśliwa/wy super, ale jeśli nie to dlaczego tak jest? Odpowiedz mi jeśli chcesz, ale odpowiedz przede wszystkim sobie bo bez tego nie pójdziesz dalej. Będziesz stała w miejscu.

Kiedy zaczynałam swoją przygodę z kancelarią był i nadal jest ze mną człowiek, który bardzo we mnie wierzył. Przegadaliśmy wiele godzin i mogłam liczyć na jego cenne rady te biznesowe i dotyczące życia jak całości. Powiedział mi kiedyś: nigdy Cię nie zostawię w prawdziwej potrzebie i będę wspierał w trudnych chwilach.

Nieważne ile razy się pokłócimy i o co. Taki człowiek zawsze będzie dla mnie ważny. Stanowi dla mnie biznesową inspirację. Jest wyzwaniem, które prywatnie warto podjąć. Choć w wielu sprawach nasze zdanie się różni, to jest jedną z tych osób, która odbierze telefon nawet kiedy jesteśmy na siebie obrażeni. Tą ważną osobą, której głos sprawia, że na twarzy pojawia się uśmiech. Na potrzeby tego wpisu zostanie nazwany Panem X.

Kolejną wyjątkową osobą jest Pani Y jedna z moich dwóch najlepszych przyjaciółek. Zawsze mogę liczyć na jej wsparcie, a kiedy trzeba reprymendę w stylu skup się lewitujesz przy telefonie :). Dzwoni do mnie częściej niż moja mama, którą serdecznie z tego miejsca pozdrawiam. To fantastyczna, mądra i zdolna kobieta, którą bardzo podziwiam. Czasem chciałabym być taka dzielna jak ona.

Kolejnymi bardzo ważnymi dla mnie ludźmi jest rodzina i pozostali przyjaciele. Bo zwykle kiedy nam jest bardzo źle jedziemy do domu, żeby odpocząć i złapać dystans. Do domu gdzie zawsze jesteśmy mile widziani.

Ci ludzie odgrywają bardzo ważną rolę w moim życiu i zawsze będę o nich walczyć. Każda z wyżej wspomnianych osób jest dla mnie wyjątkowa, bo nie często spotykamy ludzi, którzy na stałe stają się częścią naszego życia.

A w świecie dobrych rad tylko jedno pytanie ma sens. Czy jesteś szczęśliwa/wy?

Tylko osoba, która czuje się szczęśliwa ma siłę do działania i spełniania na polu prywatnym i zawodowym. Osiągnie wszystko o czym marzy.

Pewnie ciekawi was czy ja się czuję szczęśliwa? Odpowiedź na to pytanie zostawię dla siebie to moja słodka tajemnica ;)

Przeczytałam kiedyś takie słowa, ale nie pamiętam autora: Życie to taki krótki spacer po ziemi, rób tak żebyś była szczęśliwa. Myślę, że wyznacznikiem naszego szczęścia są fantastyczni ludzie, którzy nas otaczają.

A dobre rady? Hmm może nie są wcale takie dobre.

Życzę wszystkim pięknego dnia.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata kościelnego?

1. Przed rozpoczęciem procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa prowadzi wstępną konsultację sprawy, która pozwala ustalić odpowiednią podstawę prawną w oparciu, o którą zostanie następnie sporządzona skarga powodowa;
2. poufna rozmowa z adwokatem kościelnym, w której zostanie szczegółowo przedstawiona historia małżeństwa oraz przyczyn jego rozpadu ze szczególnym uwzględnieniem okresu przedślubnego, pozwoli na określenie czy istnieją prawne przesłanki do uzyskania stwierdzenia nieważności małżeństwa;
3. adwokat kościelny pomoże również w doborze odpowiednich środków dowodowych, niezbędnych do poparcia faktów zawartych w skardze powodowej;
4. będzie podejmował niezbędne czynności reagując na dynamicznie rozwijającą się sytuację procesową;
5. ponadto adwokat przygotowuje niezbędne pisma np. uwagi do opinii biegłego czy obrońcy węzła małżeńskiego;
6. zadaniem adwokata kościelnego jest również przygotowanie środków odwoławczych od wyroku;
7. a co najważniejsze dzięki swojej wiedzy służy merytoryczną poradą podczas całego procesu.

Lepiej uniknąć sytuacji, w której pod koniec procesu lub po uzyskaniu negatywnego wyroku uświadamiamy sobie, że może nie wszystkie dowody zostały przedstawione lub pisma procesowe nie były staranne. Może dało się zrobić więcej? Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa rządzi się szeregiem przepisów prawnych, bez znajomości których trudno jest o jego rzetelne prowadzenie.

Warto o tym pamiętać. Jak mówi stare porzekadło przezorny zawsze ubezpieczony.

Separacja a rozwód - różnice i przesłanki

Podejmując decyzję o rozstaniu, dwoje ludzi staje przed wyborem złożenia wniosku o separację lub rozwód. W związku z tym, należy zadać sobie pytanie: która instytucja będzie dla nas korzystniejsza? Aby móc jak najlepiej zadecydować poniżej znajdziecie Państwo krótkie przedstawienie wyżej wspomnianych instytucji.

Osoby, które nie chcą podejmować decyzji o rozwodzie, a jednocześnie nie widzą szans na dalsze wspólne życie, mogą zdecydować się na separację. Taka decyzja będzie najlepsza w sytuacji, kiedy jesteśmy przekonani, że chcemy się z małżonkiem rozstać, ale nie chcemy się rozwodzić. Separacja nie rozwiązuje węzła małżeńskiego, a jedynie powoduje zawieszenie istnienia małżeństwa. Często uważa się, że separacja jest stanem przejściowym, który pozwala małżonkom na przemyślenia, które mogą służyć naprawieniu relacji łączącej dwoje ludzi w małżeństwie. Z prawnego punktu, separacja skutkuje sądową regulacją rozłączenia małżonków. Następuje to poprzez wydanie przez sąd orzeczenia. Warto jednak pamiętać, że orzeczenie takie może zapaść tylko na skutek ustalenia przez sąd, że pożycie małżeńskie dwojga ludzi uległo zupełnemu rozkładowi. Co oznacza zupełny rozkład pożycie małżeńskiego?

Oznacza to, że pomiędzy małżonkami ustały więzi natury:

1.    psychicznej,

2.    fizycznej,

3.    ekonomicznej.

Aby uzyskać orzeczenie o separacji wystarczy udowodnić tylko jedną przesłankę, którą jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Warto pamiętać, że w odróżnieniu od rozwodu z wnioskiem o separację  może wystąpić również małżonek z którego winy nastąpił rozkład pożycia małżeńskiego. 

Sąd orzekając o separacji bierze pod uwagę, czy wskutek tego orzeczenia nie ucierpią małoletnie dzieci oraz czy separacja ta jest zgodna z zasadami współżycia społecznego.
Jeżeli sąd stwierdzi istnienie którejkolwiek z wcześniej wymienionych przesłanek- nie nastąpi orzeczenie o separacji, ponieważ zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jest ono niedopuszczalne.  

W sytuacji, kiedy jesteśmy zdecydowani na rozwód należy sobie zdać sprawę z tego, że jest to wyrok ostateczny i nieodwracalny. Oznacza to, że rozwód jest wyrokiem sądu, który reguluje rozwiązanie małżeństwa. Po orzeczeniu takiego wyroku nie ma możliwości przywrócenia małżeństwa z powrotem. Rozwód jest orzekany po spełnieniu przez zainteresowanych dwóch przesłanek. Pierwsza z nich to zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, natomiast druga przesłanka świadczy o jego trwałym charakterze.

Zupełny rozkład małżeństwa charakteryzuje się ustaniem więzi:

1.    duchowej,

2.    fizycznej,

3.    materialnej.

Natomiast trwały charakter rozpadu pożycia małżeńskiego oznacza, że pomiędzy małżonkami niemożliwe stało się odtworzenie i przywrócenie więzi duchowej, fizycznej i materialnej.

Dla określenia trwałości rozpadu małżeństwa, przyjmuje się okresy czasu które świadczą o niemożności dalszego, wspólnego życia oraz odbudowania więzi łączących małżeństwo. Warto pamiętać, że rozwód jest niedopuszczalny na wniosek osoby, z której winy nastąpił trwały i zupełny rozkład małżeństwa.

Pomiędzy rozwodem a separacją zachodzą różnice, charakteryzujące odmienność powyższych instytucji.  

Pierwszą, istotną różnicą miedzy separacją a rozwodem jest możliwość zawarcia nowego związku małżeńskiego. Po orzeczeniu przez sąd rozwodu, małżonkowie mają prawo do zawarcia nowego małżeństwa, natomiast po orzeczeniu separacji taka możliwość nie istnieje. Związane jest to z istnieniem faktu, że „stare małżeństwo”, w świetle polskiego systemu prawnego, w dalszym ciągu wywiera skutki prawne.

Drugą różnicą jest fakt, że teoretycznie łatwiej jest uzyskać orzeczenie o separacji, ponieważ należy spełnić tylko jeden warunek, którym jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku rozwodu należy również udowodnić, że oprócz zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, jego charakter jest trwały i uniemożliwiający podjęcie dalszego wspólnego życia.

Trzecią, zasadniczą różnicą jest to, że małżonkowie po uzyskaniu orzeczenia separacji są wzajemnie obowiązani do udzielania sobie pomocy jeżeli wymagają tego względy słuszności, co w przypadku rozwodu nie obowiązuje. Wraz z wyrokiem rozwodowym zanika wzajemny obowiązek pomocy.

Po czwarte, dość istotną kwestią jest obowiązek płacenia alimentów. Jest to sytuacja dość odmienna w tych dwóch sytuacjach prawnych. W przypadku orzeczenia rozwodu obowiązek płacenia alimentów małżonkowi rozwiedzionemu istnieje przez 5 lat lub dłużej (w szczególnie uzasadnionych przypadkach), natomiast w trakcie separacji ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń czasowych.

Warto pamiętać, że sąd może znieść separację. W przypadku orzeczenie o rozwodzie jest to niemożliwe, ponieważ to orzeczenie jest ostateczne i nieodwracalne.

Koszty, jakie należy ponieść w przypadku separacji czy rozwodu są do siebie podobne, jednakże może się zdarzyć, że separacja okaże się postępowaniem tańszym niż rozwód. Co do zasady opłata sądowa o rozwód i separację wynosi 600 zł, natomiast w przypadku gdy o separację zgodnie wnoszą małżonkowie koszt wynosi 100 zł.

Jeszcze jedną ważną kwestią, o której  należy wspomnieć, jest zmiana nazwiska w tych dwóch przypadkach. W przypadku separacji zmiana nazwiska jest niemożliwa. Możliwość taka występuje przy orzeczeniu o rozwodzie. W takiej sytuacji wystarczy złożyć stosowne oświadczenie kierownikowi stanu cywilnego w ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku o rozwodzie o chęci wrócenia do poprzedniego nazwiska.

Powyższe przedstawienie instytucji separacji i rozwodu ma za zadanie wskazanie różnic pomiędzy nimi oraz ułatwienie podjęcia decyzji w kwestii złożenia odpowiedniego wniosku do sądu.

Nowy cykl artykułów o separacji i rozwodzie

Z racji tego, że kancelaria we współpracy z adwokatem Janem Kokotem http://jankokot.com/ prowadzi kompleksową obsługę prawną klientów indywidualnych, osób prawnych oraz podmiotów gospodarczych serdecznie zapraszamy Państwa do zapoznania się z cyklem artykułów na temat separacji i rozwodu. 

Fakt czy mit? Wątpliwości dotyczące procesu stwierdzenia nieważności małżeństwa

Dziś postanowiłam obalić kilka mitów na temat tzw. rozwodów kościelnych czy unieważnienia małżeństwa kościelnego. Oczywiście wszyscy którzy, odwiedzają mój blog wiedzą, że prawidłowa nazwa to stwierdzenie nieważności małżeństwa. Są to wątpliwości, z którymi najczęściej spotykam się podczas pracy w kancelarii. Faktami zajmiemy się innym razem.

MIT 1  

Proces  o stwierdzenie nieważności małżeństwa trwa kilka lat

Nie jest to prawdą. Według Kodeksu Prawa Kanonicznego w I instancji proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa od momentu przyjęcia skargi powodowej nie powinien trwać dłużej niż 12 miesięcy. Warto zaznaczyć, że po nowelizacji przepisów prawa kanonicznego przez Papieża Franciszka zniesiono II instancję z urzędu w przypadku wyroku stwierdzającego nieważność małżeństwa. Wobec tego jeśli zapadnie wyrok pozytywny a druga strona nie wniesie apelacji w przypisanym przez prawo terminie wyrok podlega wykonaniu a małżeństwo jest uznane za nieważne.

MIT 2

Stwierdzenie nieważności małżeństwa uzyskuje tylko strona wnosząca skargę powodową

Stwierdzenie nieważności małżeństwa uzyskują obie strony postępowania w Sądzie Biskupim a nie tylko strona wnosząca skargę powodową. Jest tak nawet wtedy gdy strona pozwana nie bierze czynnego udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa.

MIT 3

Koszty postępowania przed Sądem Kościelnym są bardzo wysokie

Ostatnio spotkałam się z ciekawym określeniem, że koszt unieważnienia małżeństwa to prawie małe wesele. Oczywiście nie jest to prawdą i nie należy sugerować się tym, co twierdzą na ten temat media. W każdej diecezji w Polsce jest indywidualnie ustalana opłata sądowa. Zwykle koszty w I instancji zamykają się w przedziale 800 – 2500 zł w zależności od sądu. Do tego należy zwykle doliczyć koszt opinii biegłego psychologa, psychiatry lub seksuologa w zależności od potrzeb. Jeśli sprawa zostanie skierowana do II instancji jest to zwykle połowa sumy z I instancji ale nie jest to regułą. Warto jeszcze dodać, że jeśli strona wykaże swoją trudną sytuacje materialną może ubiegać się o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

MIT 4

Honorarium adwokata kościelnego to bardzo duże pieniądze

Na wysokość wynagrodzenia adwokata kościelnego wpływa wiele czynników i jest ono indywidualnie ustalane dla  każdej sprawy. Nie należy wierzyć liczbom podawanym w mediach ponieważ są one zwykle bardzo wygórowane. Często dotyczą one wynagrodzeń osób niezwiązanych z prawem kanonicznym tj. adwokatów cywilnych czy radców prawnych, którzy nie posiadają odpowiednich kwalifikacji. Warto zaznaczyć, że każda dobra kancelaria kanonistyczna dla osób, które za pomocą dokumentów wykażą trudną sytuację materialną świadczy usługi pro publico bono.

MIT 5

Posiadanie dziecka powoduje, że nie można ubiegać się o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Posiadanie dziecka nie wpływa na rozpoczęcie i prowadzenie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa.

Adwokat kościelny i jego rola w procesie przed sądem metropolitalnym

Być może zastanawiacie się czasem kim jest adwokat kościelny i jaka jest jego rola w tzw. rozwodach kościelnych czy unieważnieniach małżeństwa? Czy tak samo jak w sądzie cywilnym zakłada na sprawę togę z zielonym żabotem?

Otóż nie praca adwokata kościelnego wygląda troszkę inaczej J. Po pierwsze nie nosi togi J. Nie każdy prawnik jest również adwokatem kościelnym. Prawo kanoniczne określa następujące wymagania dla osób, które chcę być adwokatami kościelnymi:

- musi być pełnoletni i nienaruszonej sławy,

- ma być katolikiem,

- musi mieć doktorat z prawa kanonicznego lub być prawdziwie biegłym w prawie kanonicznym (w praktyce są to zwykle osoby mające ukończone studia magisterskie z zakresu prawa kanonicznego oraz zdany egzamin licencjacki),

- zatwierdzony przez biskupa w danym sądzie kościelnym.

Warto zaznaczyć, że udział adwokata kościelnego w tzw. rozwodach kościelnych lub unieważnieniach małżeństwa (prawidłowo proces stwierdzenia nieważności małżeństwa) powinien rozpocząć się od sporządzenia skargi powodowej. Adwokat kościelny jako osoba biegła w prawie kanonicznym bez problemu napisze skargę powodową zgodnie w wymogami wskazanymi przez prawo. Dobrze napisana skarga powodowa bardzo pomaga na dalszym etapie procesu stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Do kompetencji adwokata kościelnego należy także przygotowywanie propozycji pytań dla świadków, uwag do opinii biegłych, uwag do opinii obrońcy węzła małżeńskiego oraz innych pism procesowych. W uwagach do opinii obrońcy węzła małżeńskiego adwokat kościelny powinien wskazać zbiorczo wszystkie fakty przemawiające za nieważnością małżeństwa. Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego przygotowuje tzw. głos obrończy. W piśmie tym adwokat kościelny powinien ustosunkować się do całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkich przytoczonych w procesie okoliczności przemawiających za nieważnością małżeństwa. 

Warto zaznaczyć, że aby strona mogła być reprezentowana przez adwokata w procesie musi przedłożyć trybunałowi autentyczne zlecenie. Wówczas taki adwokat zostaje zatwierdzony ad casum i od tego czasu czynnie reprezentuje stronę w procesie.

W sądach kościelnych znajdują się również listy tzw. stałych adwokatów zatwierdzonych do wykonywania funkcji w danym sądzie. Należy jednak pamiętać, że zatwierdzenie w jednym sądzie kościelnym nie daje możliwości występowania przed innym trybunałem. Wówczas reprezentowanie strony jest możliwe po uzyskaniu zatwierdzenia ad casum (do sprawy).

Podsumowując wypada zaznaczyć, że adwokatem kościelnym może być tylko osoba, które spełnia wyżej wymienione warunki określone przez prawo kanoniczne. Adwokat kościelny powinien czynnie reprezentować Klienta w procesie wnosząc odpowiednie pisma i inne umotywowane uwagi. Warto korzystać z pomocy wykwalifikowanych osób znających materialne i proceduralne przepisy prawa kanonicznego. 

Udział adwokata kościelnego w procesie pomaga w udowodnieniu przesłanek powodujących nieważność małżeństwa co pozwala na uzyskanie stwierdzenia nieważności małżeństwa zwanego błędnie rozwodem kościelnym lub unieważnieniem małżeństwa.