Święta tuż tuż

Witajcie,

Jestem jeszcze w pracy, ale powoli zaczynam czuć zbliżające się święta. Uwielbiam tę cudowną atmosferę jaka tworzy się wokół świąt Bożego Narodzenia. W tym szczególnym czasie bardziej jesteśmy razem. Inaczej na siebie patrzymy i więcej potrafimy sobie wybaczyć. Dla Was wszystkich już niedługo prezent w postaci nowego tekstu na blogu. Kolejny przystanek w podróży po procesie stwierdzenia nieważności małżeństwa. Już dziś serdecznie zapraszam. Jak wam mija poniedziałkowe popołudnie?

Wszystkich Świętych

Wyjątkowy dzień przepełniony zadumą na grobami rodziny, przyjaciół, znajomych i wszystkich bliskich naszemu sercu. Dziś są jakby bliżej nas, we wspomnieniach i rozmowach. Pamiętajmy o nich a tym, którzy są obok nas nie bójmy się powiedzieć jak bardzo ich kochamy. Najlepszym dopełnieniem tych słów będzie wiersz ks. Jana Twardowskiego.

Śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą

zostaną po nich buty i telefon głuchy

tylko to, co nieważne jak krowa się wlecze

najważniejsze tak prędkie, że nagle się staje

potem cisza normalna więc całkiem nieznośna

jak czystość urodzona najprościej z rozpaczy

kiedy myślimy o kimś zostając bez niego.

Nie bądź pewny, że czas masz, bo pewność niepewna

zabiera nam wrażliwość tak jak każde szczęście

przychodzi jednocześnie jak patos i humor

jak dwie namiętności wciąż słabsze od jednej

tak szybko stad odchodzą jak drozd milkną w lipcu

jak dźwięk trochę niezgrabny lub jak suchy ukłon

żeby widzieć naprawdę zamykają oczy

chociaż większym ryzykiem rodzić się nie umierać

kochamy wciąż za mało i stale za późno.

Nie pisz o tym zbyt często lecz pisz raz na zawsze

a będziesz tak jak delfin łagodny i mocny.

Śpieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzą

i ci co nie odchodzą nie zawsze powrócą

i nigdy nie wiadomo mówiąc o miłości

czy pierwsza jest ostatnią czy ostatnia pierwszą.

Przebieg procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa

 Klienci bardzo często pytają mnie jak przebiega proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Poniżej zamieszczam krótki kompaktowy opis przebiegu procesu od momentu wniesienia do sądu skargi powodowej do wydania wyroku. Zapraszam do lektury.  

 Na początku warto podkreślić, że proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa bardzo różni się od sprawy rozwodowej. Jest to proces pisemny. Zwykle strony w całym procesie są wzywane do sądu tylko raz w celu złożenia oświadczeń stron (potocznie jest to nazywane przesłuchaniem).

W celu rozpoczęcia procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa należy złożyć w odpowiednim sądzie biskupim skargę powodową. Powinna  ona zwięźle przedstawiać historię małżeństwa. W skardze powodowej należy zawrzeć zgodę na przekazanie jej drugiej stronie oraz wskazać najważniejsze dowody w sprawie.

Następnym etapem jest przekazanie treści skargi powodowej stronie pozwanej. Ma ona 15 dni na ustosunkowanie się do jej treści. Po zapoznaniu się z oświadczeniami stron sąd wydaje dekret zawiązania sporu. Kolejnym etapem procesu jest postępowanie dowodowe. W sądzie mogą być przedstawiane różne środki dowodowe obok oświadczeń stron mogą to być również:

- przesłuchanie świadków,

- dowody z dokumentów,

- opinie biegłych (w praktyce najczęściej jest wykorzystywana opinia biegłego psychologa),

- wizja lokalna,

- oględziny sądowe.

 O zakończeniu postępowania dowodowego sąd informuje strony osobnym pismem. W tym momencie strony mogą się zapoznać z całością zebranego materiału dowodowego tzw. publikacja akt. Następnie swoje uwagi przesyła obrońca węzła małżeńskiego, który wskazuje to wszystko co według niego przemawia za ważnością małżeństwa. Strony lub ich pełnomocnicy mają prawo do złożenia odpowiedzi na uwagi obrońcy węzła małżeńskiego, mogą również wnieść pisma obrończe. Potem sąd przystępuje do wydania wyroku.

Warto podkreślić, że obecnie zgodnie z przepisami zawartymi w motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, wyrok sądu I instancji jest dla stron wiążący jeśli żadna z nich nie wniesie apelacji. Stanowi to znaczne skrócenie procesu ponieważ przed wejściem w życie wskazanego dokumentu dopiero dwa zgodne wyroki sądu pozwalały na stwierdzenie, że małżeństwo jest nieważne.

Zgodnie z prawem kanonicznym proces w pierwszej instancji powinien zakończyć się w ciągu roku. Warto wskazać, że obecnie istnieje również możliwość procesu skróconego przed biskupem o którym napiszę już niedługo.

            

Rozwód a podział majątku

Nierozłącznie funkcjonującym problemem przy rozwodzie jest zagadnienie związane z podziałem majątku. Istnieją dwie możliwości „sądowego” podziału majątku, jedną z nich jest złożenie wniosku o podział majątku do sądu wraz z pozwem rozwodowym. Taka możliwość dopuszczalna jest tylko w sytuacji kiedy strony postępowania są zgodne co do sposobu podziału majątku, jego wartości oraz składu. Wymienione wcześniej warunki mają służyć szybkiemu zakończeniu postępowania rozwodowego, czyli na sprawnemu uzyskaniu rozwodu. Drugim sposobem jest złożenie wniosku o podział majątku do sądu rejonowego po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.

Warto wspomnieć, że podział majątku wspólnego po rozwodzie nie jest obowiązkiem, a przywilejem. Istotną informacją jest również fakt, że to roszczenie nie ulega przedawnieniu, czyli możemy z wnioskiem o podział majątku wspólnego wystąpić do sądu w dowolnym dla nas czasie. 

Składając wniosek do sądu zawsze należy określić co wchodzi w skład majątku wspólnego oraz wskazać jego wartość. W skład majątku wspólnego wchodzą nieruchomości oraz ruchomości nabyte podczas trwania małżeństwa. Byli małżonkowie mogą wnieść taki wniosek do sądu wraz z propozycją zgodnego podziału majątku. Jeżeli jednak strony nie są w stanie same porozumieć się co do kwestii majątkowych, musi zrobić to za nich sąd. Sąd po wycenie majątku wspólnego może podjąć decyzję o:

- Przyznaniu nieruchomości/ ruchomości na własność jednej ze stron oraz zobowiązać ją do spłaty drugiego współwłaściciela,

- Sprzedaży nieruchomości/ ruchomości w przypadku, gdy żadna ze stron nie jest w stanie ponieść kosztów spłaty drugiego współwłaściciela, 

- Podziale fizycznym rzeczy, jeżeli istnieje taka możliwość.

Co do zasady małżonkowie majątkiem wspólnym dzielą się po połowie, ze względu na równy udział w majątku wspólnym. Zdarzają się  jednak sytuacje kiedy z ważnych powodów każdy z małżonków może wnosić, aby podział majątku wspólnego nastąpił z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do jego powstania.

 Podział majątku wiąże się z poniesieniem kosztów sądowych. Kwoty jakie należy uiścić są uregulowane w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W przypadku wniesienia wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej pobiera się opłatę stałą w wysokości 1000 zł, jeżeli natomiast wniosek ten zawiera zgodny projekt podziału majątku, opłata ta wynosi 300 zł. 

Właściwość sądu przy separacji i rozwodzie

Decydując się na złożenie pozwu o separację lub rozwód należy zorientować się do jakiego rodzaju sądu oraz w jakim mieście powinniśmy to zrobić.

Musimy pamiętać, że taki pozew zawsze składa się do sądu okręgowego, ponieważ to w jego właściwości znajduje się orzekanie rozwodów oraz separacji. Obowiązek ten wynika z przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Sąd okręgowy w tych przypadkach będzie sądem pierwszej instancji, zatem sądem drugiej instancji będzie sąd apelacyjny.

W którym mieście należy złożyć pozew?

Ta kwestia także uregulowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Określono w nich, ze pozew składa się w mieście gdzie ostatni raz małżonkowie razem mieszkali, jeżeli chociaż jedno z nich jeszcze tam zamieszkuje.

W przypadku, kiedy żadne z małżonków nie zamieszkuje w miejscu ostatniego wspólnego pobytu, pozew taki składa się w miejscu pobytu małżonka pozwanego.

Może również zdarzyć się sytuacja, kiedy nie wiadomo gdzie zamieszkuje pozwany, wtedy to sądem do którego należy zwrócić się z pozwem będzie sąd znajdujący się w miejscu strony wnoszącej pozew o rozwód lub separację.

Warto pamiętać, że wniesienie pozwu o separację czy o rozwód jest płatne. Wysokość takiej opłaty co do zasady wynosi 600 zł.

Podejmując decyzję o rozwodzie lub separacja zawsze należy pamiętać o wyżej wspomnianych kwestiach, które pozwolą na załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, spowodowanej złożeniem wniosku w niewłaściwym sądzie. 

Separacja a rozwód - różnice i przesłanki

Podejmując decyzję o rozstaniu, dwoje ludzi staje przed wyborem złożenia wniosku o separację lub rozwód. W związku z tym, należy zadać sobie pytanie: która instytucja będzie dla nas korzystniejsza? Aby móc jak najlepiej zadecydować poniżej znajdziecie Państwo krótkie przedstawienie wyżej wspomnianych instytucji.

Osoby, które nie chcą podejmować decyzji o rozwodzie, a jednocześnie nie widzą szans na dalsze wspólne życie, mogą zdecydować się na separację. Taka decyzja będzie najlepsza w sytuacji, kiedy jesteśmy przekonani, że chcemy się z małżonkiem rozstać, ale nie chcemy się rozwodzić. Separacja nie rozwiązuje węzła małżeńskiego, a jedynie powoduje zawieszenie istnienia małżeństwa. Często uważa się, że separacja jest stanem przejściowym, który pozwala małżonkom na przemyślenia, które mogą służyć naprawieniu relacji łączącej dwoje ludzi w małżeństwie. Z prawnego punktu, separacja skutkuje sądową regulacją rozłączenia małżonków. Następuje to poprzez wydanie przez sąd orzeczenia. Warto jednak pamiętać, że orzeczenie takie może zapaść tylko na skutek ustalenia przez sąd, że pożycie małżeńskie dwojga ludzi uległo zupełnemu rozkładowi. Co oznacza zupełny rozkład pożycie małżeńskiego?

Oznacza to, że pomiędzy małżonkami ustały więzi natury:

1.    psychicznej,

2.    fizycznej,

3.    ekonomicznej.

Aby uzyskać orzeczenie o separacji wystarczy udowodnić tylko jedną przesłankę, którą jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Warto pamiętać, że w odróżnieniu od rozwodu z wnioskiem o separację  może wystąpić również małżonek z którego winy nastąpił rozkład pożycia małżeńskiego. 

Sąd orzekając o separacji bierze pod uwagę, czy wskutek tego orzeczenia nie ucierpią małoletnie dzieci oraz czy separacja ta jest zgodna z zasadami współżycia społecznego.
Jeżeli sąd stwierdzi istnienie którejkolwiek z wcześniej wymienionych przesłanek- nie nastąpi orzeczenie o separacji, ponieważ zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jest ono niedopuszczalne.  

W sytuacji, kiedy jesteśmy zdecydowani na rozwód należy sobie zdać sprawę z tego, że jest to wyrok ostateczny i nieodwracalny. Oznacza to, że rozwód jest wyrokiem sądu, który reguluje rozwiązanie małżeństwa. Po orzeczeniu takiego wyroku nie ma możliwości przywrócenia małżeństwa z powrotem. Rozwód jest orzekany po spełnieniu przez zainteresowanych dwóch przesłanek. Pierwsza z nich to zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, natomiast druga przesłanka świadczy o jego trwałym charakterze.

Zupełny rozkład małżeństwa charakteryzuje się ustaniem więzi:

1.    duchowej,

2.    fizycznej,

3.    materialnej.

Natomiast trwały charakter rozpadu pożycia małżeńskiego oznacza, że pomiędzy małżonkami niemożliwe stało się odtworzenie i przywrócenie więzi duchowej, fizycznej i materialnej.

Dla określenia trwałości rozpadu małżeństwa, przyjmuje się okresy czasu które świadczą o niemożności dalszego, wspólnego życia oraz odbudowania więzi łączących małżeństwo. Warto pamiętać, że rozwód jest niedopuszczalny na wniosek osoby, z której winy nastąpił trwały i zupełny rozkład małżeństwa.

Pomiędzy rozwodem a separacją zachodzą różnice, charakteryzujące odmienność powyższych instytucji.  

Pierwszą, istotną różnicą miedzy separacją a rozwodem jest możliwość zawarcia nowego związku małżeńskiego. Po orzeczeniu przez sąd rozwodu, małżonkowie mają prawo do zawarcia nowego małżeństwa, natomiast po orzeczeniu separacji taka możliwość nie istnieje. Związane jest to z istnieniem faktu, że „stare małżeństwo”, w świetle polskiego systemu prawnego, w dalszym ciągu wywiera skutki prawne.

Drugą różnicą jest fakt, że teoretycznie łatwiej jest uzyskać orzeczenie o separacji, ponieważ należy spełnić tylko jeden warunek, którym jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku rozwodu należy również udowodnić, że oprócz zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, jego charakter jest trwały i uniemożliwiający podjęcie dalszego wspólnego życia.

Trzecią, zasadniczą różnicą jest to, że małżonkowie po uzyskaniu orzeczenia separacji są wzajemnie obowiązani do udzielania sobie pomocy jeżeli wymagają tego względy słuszności, co w przypadku rozwodu nie obowiązuje. Wraz z wyrokiem rozwodowym zanika wzajemny obowiązek pomocy.

Po czwarte, dość istotną kwestią jest obowiązek płacenia alimentów. Jest to sytuacja dość odmienna w tych dwóch sytuacjach prawnych. W przypadku orzeczenia rozwodu obowiązek płacenia alimentów małżonkowi rozwiedzionemu istnieje przez 5 lat lub dłużej (w szczególnie uzasadnionych przypadkach), natomiast w trakcie separacji ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń czasowych.

Warto pamiętać, że sąd może znieść separację. W przypadku orzeczenie o rozwodzie jest to niemożliwe, ponieważ to orzeczenie jest ostateczne i nieodwracalne.

Koszty, jakie należy ponieść w przypadku separacji czy rozwodu są do siebie podobne, jednakże może się zdarzyć, że separacja okaże się postępowaniem tańszym niż rozwód. Co do zasady opłata sądowa o rozwód i separację wynosi 600 zł, natomiast w przypadku gdy o separację zgodnie wnoszą małżonkowie koszt wynosi 100 zł.

Jeszcze jedną ważną kwestią, o której  należy wspomnieć, jest zmiana nazwiska w tych dwóch przypadkach. W przypadku separacji zmiana nazwiska jest niemożliwa. Możliwość taka występuje przy orzeczeniu o rozwodzie. W takiej sytuacji wystarczy złożyć stosowne oświadczenie kierownikowi stanu cywilnego w ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku o rozwodzie o chęci wrócenia do poprzedniego nazwiska.

Powyższe przedstawienie instytucji separacji i rozwodu ma za zadanie wskazanie różnic pomiędzy nimi oraz ułatwienie podjęcia decyzji w kwestii złożenia odpowiedniego wniosku do sądu.

Nowy cykl artykułów o separacji i rozwodzie

Z racji tego, że kancelaria we współpracy z adwokatem Janem Kokotem http://jankokot.com/ prowadzi kompleksową obsługę prawną klientów indywidualnych, osób prawnych oraz podmiotów gospodarczych serdecznie zapraszamy Państwa do zapoznania się z cyklem artykułów na temat separacji i rozwodu.